Πολλαπλό Βιβλίο: Τι αλλάζει στα σχολεία και τι πρέπει να γνωρίζουν οι μαθητές
Πώς θα λειτουργήσει το «Πολλαπλό Βιβλίο» στα σχολεία, πώς επιλέχθηκαν τα νέα συγγράμματα και τι αλλάζει στην καθημερινότητα των μαθητών από τη φετινή προετοιμασία έως την εφαρμογή του
«Δηλαδή τώρα θα διαβάζουμε δύο και τρία βινλια για την Ιστορία;». Η ερώτηση αυτή ακούγεται όλο και συχνότερα στα σχολικα πηγαδάκια, όσο πλησιάζουμε στην εποχή του «Πολλαπλού Βιβλίου».
Η απάντηση είναι αρνητική, αλλά η απορία απολύτως λογική. Ο όρος «Πολλαπλό Βιβλίο» ακούγεται περίπλοκος, αν και στόχος του είναι «η μετάβαση από ένα αυστηρά βιβλιοκεντρικό μοντέλο σε μια διδασκαλία που δίνει μεγαλύτερ έμφαση στην κατανόηση, την κριτική σκέψη και την ενεργό συμμετοχή του μαθητή», μοιράζεται στο «Βήμα» ο Μανούσος Μαραγκουδάκης, συγγραφέας τριών σχολικών βιβλίων που εντάσσονται στο πλαίσιο του «Πολλαπλού Βιβλίου».
Πότε «μπαίνει» στις τάξεις
Η πλήρης εφαρμογή του νέου συστήματος έχει δρομολογηθεί για τον Σεπτέμβριο του 2027, καλύπτοντας όλη τη σχολική διαδρομή από την Α΄ Δημοτικού έως και την Α΄ Λυκείου.
Η φετινή σχολική χρονιά (2026-2027) είναι το κομβικό στάδιο της προετοιμασίας. Τα νέα διδακτικά πακέτα έχουν ήδη αξιολογηθεί και έχουν αναρτηθεί στην ψηφιακή πλατφόρμα «Μελίσπη».
Τι είναι το Πολλαπλό Βιβλίο;
Τι σημαίνει όμως στην πράξη «Πολλαπλό Βιβλίο»; Ουσιαστικά, για κάθε μάθημα και τάξη δεν θα υπάρχει πλέον ένα και μοναδικό εγκεκριμένο βιβλίο. Θα υπάρχουν περισσότερα εγκεκριμένα διδακτικά πακέτα, από τα οποία κάθε σχολική μονάδα θα επιλέγει εκείνο που θα χρησιμοποιείται ως βασικό.
«Πολλαπλό Βιβλίο» δεν σημαίνει, επομένως, ότι ο κάθε μαθητής θα έχει να διαβάζει πολλά διαφορετικά βιβλία για το ίδιο μάθημα. Κάθε μαθητής θα εξακολουθεί να έχει ένα βασικό έντυπο βιβλίο. Τα υπόλοιπα εγκεκριμένα βιβλία θα είναι διαθέσιμα ψηφιακά και θα μπορούν να αξιοποιούνται ως πρόσθετες πηγές.
Αυτό είναι, σύμφωνα με τον κ. Μαραγκουδάκη, και μία από τις βασικές παρανοήσεις γύρω από τον νέο θεσμό. Όπως αναφέρει, «η βασική παρανόηση είναι ότι κάθε μαθητής θα χρησιμοποιεί πολλά υποχρεωτικά βιβλία για το ίδιο μάθημα. Στην πράξη, κάθε σχολείο επιλέγει ένα βασικό διδακτικό πακέτο για κάθε μάθημα και τάξη», εξηγεί.
Τα κριτήρια επιλογής
«Η επιλογή των βιβλίων έγινε σε δύο στάδια», εξηγεί ο Μανούσος Μαραγκουδάκης. «Αρχικά, τα υποψήφια διδακτικά πακέτα αξιολογήθηκαν από επιστημονικές επιτροπές ανά γνωστικό αντικείμενο, στις οποίες συμμετείχαν πανεπιστημιακοί, εκπαιδευτικοί και ειδικοί επιστήμονες. Στη συνέχεια, από τα βιβλία που κρίθηκαν κατάλληλα και εγκρίθηκαν, οι εκπαιδευτικοί κάθε σχολικής μονάδας κλήθηκαν να επιλέξουν εκείνο που θα χρησιμοποιηθεί ως βασικό στην τάξη», συμπληρώνει.
Τα κριτήρια αξιολόγησης δεν περιορίστηκαν στην επιστημονική ακρίβεια του περιεχομένου. Εξετάστηκαν, μεταξύ άλλων, η παιδαγωγική και διδακτική ποιότητα, η καταλληλότητα του υλικού για την ηλικία και τις ανάγκες των μαθητών, η ενίσχυση της αυτενέργειας και της κριτικής σκέψης, η ποιότητα της παρουσίασης και η συμβατότητα με τα νέα προγράμματα σπουδών.
Γιατί χρειάζονταν περισσότερα βιβλία;
Πίσω από την αλλαγή βρίσκεται μια προσπάθεια να απομακρυνθεί το σχολείο από ένα αυστηρά βιβλιοκεντρικό μοντέλο, όπου ένα και μοναδικό βιβλίο αποτελεί ουσιαστικά την κεντρική πηγή γνώσης.
Παράλληλα, ο εκπαιδευτικός αποκτά μεγαλύτερη ευχέρεια να επιλέγει το υλικό που θεωρεί ότι ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες της συγκεκριμένης τάξης.
«Ο μαθητής έρχεται σε επαφή με περισσότερα παραδείγματα, διαφορετικές προσεγγίσεις και πρόσθετο ψηφιακό υλικό, ώστε να μαθαίνει να επεξεργάζεται τη γνώση και να διαμορφώνει τεκμηριωμένη άποψη», σημειώνει ο κ. Μαραγκουδάκης.
Η λογική, επομένως, δεν είναι απλώς να αυξηθεί ο αριθμός των διαθέσιμων βιβλίων, αλλά να διευρυνθούν οι πηγές μέσα από τις οποίες ο μαθητής προσεγγίζει ένα αντικείμενο.
Οι προκλήσεις
Για τους μαθητές, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά το βασικό βιβλίο, η διαδικασία δεν αλλάζει. Θα έχουν ένα βασικό έντυπο βιβλίο ανά μάθημα, ενώ το επιπλέον υλικό θα είναι διαθέσιμο ψηφιακά.
Η μεγαλύτερη πρόκληση, ωστόσο, εντοπίζεται στον εκπαιδευτικό, ο οποίος καλείται να συγκρίνει τα διαφορετικά εγκεκριμένα βιβλία και να αποφασίσει ποιο ταιριάζει περισσότερο στις ανάγκες των μαθητών του, αλλά και να αξιοποιεί, όπου χρειάζεται, το πρόσθετο ψηφιακό υλικό.
«Η επιτυχία του θεσμού θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, τον χρόνο που διαθέτουν για την επιλογή, την ποιότητα των βιβλίων και την καλή λειτουργία των ψηφιακών πλατφορμών», επισημαίνει ο κ. Μαραγκουδάκης.
Έτσι, το μεγάλο στοίχημα του Πολλαπλού Βιβλίου δεν είναι μόνο η ύπαρξη περισσότερων επιλογών, αλλά το κατά πόσο αυτές οι επιλογές θα μπορέσουν να αξιοποιηθούν ουσιαστικά μέσα στην τάξη.
Η αλλαγή αφορά περισσότερο τη φιλοσοφία της διδασκαλίας. Περισσότερες πηγές, διαφορετικές προσεγγίσεις και μεγαλύτερη έμφαση στην κατανόηση και την κριτική επεξεργασία της γνώσης.
Το αν η ποικιλία των επιλογών θα μετατραπεί σε ένα ουσιαστικό εργαλείο για την τάξη, θα φανεί στην πράξη, όταν χτυπήσει το πρώτο κουδούνι, τον Σεπτέμβριο του 2027.
Πηγή άρθρου: www.tovima.gr
