Στη Βουλή από τον Π. Κουκουλόπουλο οι προτάσεις του ΓΕΩΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας για τους τεκμηριωμένα πληγέντες καλλιεργητές τριφυλλιών.
Αυθημερόν πραγματοποίησε κοινοβουλευτική παρέμβαση ο Πάρις Κουκουλόπουλος, για την Επιστολή που έλαβε σήμερα Τρίτη το πρωί από το Παράρτημα Δυτικής Μακεδονίας του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.
Ο Αντιπρόεδρος της Βουλής κατέθεσε ήδη Ερώτηση προς τους συναρμόδιους Υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, κ. Μ. Σχοινά, και Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, κ. Κ. Πιερρακάκη, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα να ληφθεί μέριμνα για τους τεκμηριωμένα πληγέντες καλλιεργητές τριφυλλιών, με ένταξη στην ενίσχυση λόγω ευλογιάς ή με θέσπιση συμπληρωματικού καθεστώτος.
Καταθέτοντας μαζί με την Ερώτηση και την ίδια την Επιστολή του ΓΕΩΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας, ο Βουλευτής Κοζάνης και Υπεύθυνος ΚΤΕ Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής ζητά συγκεκριμένα πέντε απαντήσεις για κάθε μία από τις πέντε προτάσεις που του εστάλησαν, τονίζοντας ότι στόχος της παρέμβασης στο Κοινοβούλιο είναι «η αποκατάσταση της πραγματικής εικόνας των δηλωμένων καλλιεργειών και, παράλληλα, η εξέταση της ίσης αντιμετώπισης παραγωγών που, ανεξάρτητα από τη βοτανική κατηγορία της καλλιέργειας, υπέστησαν τεκμηριωμένη οικονομική ζημία από τους ίδιους περιορισμούς στη διακίνηση ζωοτροφών».
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ
Προς:
– Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, κ. Μ. Σχοινά
– Υπουργό Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, κ. Κ. Πιερρακάκη
Το Παράρτημα Δυτικής Μακεδονίας του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, με την αριθμ. 15/5.10.2026 Επιστολή (την οποία επισυνάπτω στην παρούσα Ερώτηση) αναδεικνύει την αναγκαιότητα ένταξης των καλλιεργητών τριφυλλιών στην ενίσχυση λόγω ευλογιάς ή θέσπισης συμπληρωματικού καθεστώτος.
Αναλυτικότερα, με την Κ.Υ.Α. 146332/8.6.2026 (Φ.Ε.Κ. Β΄ 3251/8.6.2026), όπως τροποποιήθηκε με την Κ.Υ.Α. 226686/4.9.2026 (Φ.Ε.Κ. Β΄ 5455/8.9.2026), θεσπίστηκε καθεστώς χορήγησης κρατικής ενίσχυσης ήσσονος σημασίας (de minimis) για τη στήριξη των καλλιεργητών μηδικής, λόγω των οικονομικών επιπτώσεων που προκλήθηκαν από τους περιορισμούς στη διακίνηση ζωοτροφών οι οποίοι επιβλήθηκαν στο πλαίσιο των μέτρων αντιμετώπισης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.
Το κανονιστικό πεδίο της ενίσχυσης προσδιορίζεται ρητά ως προς την καλλιέργεια της μηδικής. Ειδικότερα, τα άρθρα 1, 2 και 4 της Κ.Υ.Α. αναφέρονται στην καλλιέργεια μηδικής και καθορίζουν, μεταξύ άλλων, τους δικαιούχους, τις επιλέξιμες εκτάσεις και τη βάση υπολογισμού της ενίσχυσης. Ως εκ τούτου, οι πραγματικές καλλιέργειες τριφυλλιών (Trifolium), όταν δεν εμπίπτουν στην έννοια της μηδικής (Medicago sativa), δεν καλύπτονται από το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο.
Η μηδική και τα καλλιεργούμενα είδη του γένους Trifolium αποτελούν διαφορετικές βοτανικές καλλιέργειες, πλην όμως χρησιμοποιούνται ως κτηνοτροφικά ψυχανθή για την παραγωγή ζωοτροφών. Ανάλογα με το είδος και τον τρόπο καλλιέργειας, μπορούν να συγκομίζονται για παραγωγή σανού, χλωρής ζωοτροφής ή ενσιρώματος και, ως εκ τούτου, η οικονομική τους αξιοποίηση συνδέεται με τη δυνατότητα διάθεσης του παραγόμενου προϊόντος στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.
Κατά συνέπεια, εφόσον οι περιορισμοί στη διακίνηση ζωοτροφών επηρέασαν τη δυνατότητα διάθεσης και αξιοποίησης των προϊόντων αυτών, είναι δυνατόν να προκύψουν αντίστοιχες οικονομικές επιπτώσεις για τους παραγωγούς τριφυλλιών, όπως αδυναμία διάθεσης της παραγωγής, συσσώρευση αποθεμάτων, πρόσθετες δαπάνες διαχείρισης και απώλεια εισοδήματος.
Η διαφορετική βοτανική ταξινόμηση ή η διαφορετική διοικητική κωδικοποίηση της καλλιέργειας δεν αποτελεί, από μόνη της, τεκμήριο ότι η οικονομική έκθεση των παραγωγών στους περιορισμούς αυτούς ήταν διαφορετική.
Παράλληλα, σύμφωνα πάντα με την Επιστολή του ΓΕΩΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας, κρίνεται αναγκαίο να διερευνηθεί εάν σε επιμέρους περιπτώσεις υπάρχει αναντιστοιχία μεταξύ της πραγματικά καλλιεργούμενης έκτασης και της περιγραφής ή κωδικοποίησης που αποτυπώθηκε στην ΕΑΕ 2025. Η χρήση των όρων «μηδική» και «τριφύλλι» στην καθημερινή επικοινωνία των παραγωγών δεν μπορεί να αποτελέσει, από μόνη της, ασφαλές κριτήριο για την ταυτοποίηση της βοτανικής καλλιέργειας. Για τον λόγο αυτό, στις περιπτώσεις όπου προκύπτει αμφιβολία ως προς την πραγματική καλλιέργεια, θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα επανελέγχου των δηλωθέντων στοιχείων με βάση τα διαθέσιμα διοικητικά και άλλα νόμιμα αποδεικτικά στοιχεία.
Η σχετική διερεύνηση πρέπει να διακρίνει σαφώς δύο διαφορετικές περιπτώσεις.
– Πρώτον, την περίπτωση κατά την οποία είχε πράγματι καλλιεργηθεί Medicago sativa (μηδική), αλλά η καλλιέργεια ενδέχεται να αποτυπώθηκε στην ΕΑΕ 2025 με διαφορετική περιγραφή ή κωδικοποίηση. Στην περίπτωση αυτή ζητείται να εξεταστεί η πραγματική ταυτότητα της καλλιέργειας και η δυνατότητα νόμιμου επανελέγχου ή διόρθωσης των στοιχείων, σύμφωνα με τις ισχύουσες διοικητικές διαδικασίες και τα επιτρεπόμενα αποδεικτικά μέσα.
– Δεύτερον, την περίπτωση κατά την οποία είχε πράγματι καλλιεργηθεί είδος του γένους Trifolium. Στην περίπτωση αυτή δεν τίθεται ζήτημα διόρθωσης της καλλιέργειας σε μηδική, αλλά ζήτημα επέκτασης της επιλεξιμότητας σε τεκμηριωμένα πληγέντες καλλιεργητές τριφυλλιών, λόγω της συγκρίσιμης χρήσης των προϊόντων ως ζωοτροφών και της ενδεχόμενης οικονομικής ζημίας από τους ίδιους περιορισμούς.
Επομένως, ο διαφορετικός κωδικός ή η διαφορετική ονομασία στην ΕΑΕ 2025 δεν μπορεί να θεωρηθεί αυτομάτως απόδειξη διαφορετικού μηχανισμού οικονομικής ζημίας. Παράλληλα, δεν είναι ορθό να θεωρηθεί ότι κάθε αποκλεισμός οφείλεται σε τεχνικό σφάλμα της εφαρμογής των πληρωμών. Τα άρθρα 1, 2 και 4 της ισχύουσας Κ.Υ.Α. περιορίζουν ρητά το υφιστάμενο καθεστώς στην καλλιέργεια της μηδικής. Επομένως, η μη ένταξη μιας πραγματικής καλλιέργειας Trifolium μπορεί να αποτελεί συνέπεια του ίδιου του κανονιστικού πεδίου της Κ.Υ.Α. και όχι σφάλμα κατά την εφαρμογή της.
Το ΓΕΩΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας επισημαίνει, επίσης, ότι ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1408/2013, όπως ισχύει, αποτελεί το ενωσιακό πλαίσιο για τη χορήγηση ενισχύσεων ήσσονος σημασίας στον γεωργικό τομέα, χωρίς να επιβάλλει από μόνος του περιορισμό της συγκεκριμένης ενίσχυσης αποκλειστικά στην καλλιέργεια της μηδικής. Ο περιορισμός αυτός προκύπτει από το ειδικό εθνικό κανονιστικό πλαίσιο της ανωτέρω Κ.Υ.Α.
Στην Κ.Υ.Α. δεν εντοπίζεται ειδική αιτιολόγηση ως προς τη μη συμπερίληψη των καλλιεργούμενων τριφυλλιών, μολονότι η αιτιολογία της ενίσχυσης συνδέεται με τους περιορισμούς στη διακίνηση ζωοτροφών και τις οικονομικές επιπτώσεις που αυτοί προκάλεσαν. Ως εκ τούτου, κρίνεται σκόπιμο να εξεταστεί από την αρμόδια αρχή εάν, υπό το πρίσμα του σκοπού της ενίσχυσης και της πραγματικής οικονομικής επίπτωσης των περιοριστικών μέτρων, συντρέχουν λόγοι διεύρυνσης του πεδίου εφαρμογής της.
Δεδομένης της από 2020 δέσμευσης της Κυβέρνησης να εφαρμόζει διυπουργικά Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης με ειδική κατά προτεραιότητα λήψη θετικών μέτρων ιδιαίτερης μέριμνας προς όφελος των κατοίκων στην υπό απολιγνιτοποίηση Δυτική Μακεδονία, δεδομένης της αριθμ. 306/30/22.1.2025 Τροπολογίας μου «Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης για τη Δυτική Μακεδονία» και της από 8.7.2026 Ανακοίνωσής μου «Έχει και η γελοιότητα τα όριά της» επί της σχετικής ψευδεπίγραφης κυβερνητικής Τροπολογίας.
Δεδομένων των συγκεκριμένων πέντε προτάσεων του ΓΕΩΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας, τις οποίες αποτυπώνω ως τα παρακάτω πέντε ερωτήματα, και δεδομένης της επισήμανσής του ότι στόχος της παρέμβασης είναι η αποκατάσταση της πραγματικής εικόνας των δηλωμένων καλλιεργειών και, παράλληλα, η εξέταση της ίσης αντιμετώπισης παραγωγών που, ανεξάρτητα από τη βοτανική κατηγορία της καλλιέργειας, υπέστησαν τεκμηριωμένη οικονομική ζημία από τους ίδιους περιορισμούς στη διακίνηση ζωοτροφών.
Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:
1) Θα καταγραφούν και προσδιοριστούν οι εκτάσεις πραγματικών καλλιεργειών Trifolium για παραγωγή ζωοτροφής που δηλώθηκαν στην ΕΑΕ 2025 στις Περιφερειακές Ενότητες που εμπίπτουν στο καθεστώς, με κατά το δυνατόν διάκριση ανά είδος, χρήση και τρόπο διαχείρισης της καλλιέργειας (ξηρική ή αρδευόμενη);
2) Θα ελεγχθεί η χρονική και χωρική σύνδεση της συγκομιδής ή/και διάθεσης της παραγωγής με τα ισχύσαντα περιοριστικά μέτρα διακίνησης ζωοτροφών, με πρόβλεψη απλών, αναλογικών και πρόσφορων αποδεικτικών μέσων, χωρίς να απαιτούνται στοιχεία τα οποία αντικειμενικά δεν είναι δυνατόν να παραχθούν εκ των υστέρων από τους παραγωγούς;
3) Θα εξεταστούν χωριστά οι περιπτώσεις πραγματικής καλλιέργειας Medicago sativa (μηδικής) στις οποίες ενδέχεται να υπάρχει αναντιστοιχία μεταξύ της πραγματικής καλλιέργειας και της κωδικοποίησης ή περιγραφής στην ΕΑΕ 2025, μέσω της νόμιμης διαδικασίας επανελέγχου των στοιχείων και, όπου επιτρέπεται, με χρήση υπεύθυνης δήλωσης του παραγωγού και κάθε άλλου πρόσφορου αποδεικτικού μέσου;
4) Προτίθεστε να θεσπίσετε ρητή ένταξη των τεκμηριωμένα πληγέντων καλλιεργητών τριφυλλιών (Trifolium), είτε με τροποποίηση της υφιστάμενης Κ.Υ.Α. είτε με τη θέσπιση συμπληρωματικού καθεστώτος ενίσχυσης, εφόσον η αρμόδια αρχή κρίνει ότι οι συγκεκριμένες καλλιέργειες δεν καλύπτονται από το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, έτσι ώστε η ένταξη να βασίζεται σε αντικειμενικά και ελέγξιμα κριτήρια, τα οποία να συνδέουν την καλλιέργεια και τη χρήση της ως ζωοτροφής με την οικονομική επίπτωση των περιορισμών διακίνησης;
5) Σκοπεύετε να προβλέψετε, εφόσον απαιτηθεί από την επέκταση του καθεστώτος, νέα περίοδο αιτήσεων ή ειδική διαδικασία εξέτασης των μη ενταχθέντων παραγωγών, καθώς και συμπληρωματική πληρωμή, με εφαρμογή των προβλεπόμενων κανόνων σώρευσης ενισχύσεων και με ρητό αποκλεισμό της διπλής ενίσχυσης για το ίδιο αγροτεμάχιο και την ίδια αιτία ζημίας;
Ο Ερωτών Βουλευτής
Κουκουλόπουλος Παρασκευάς (Πάρις)
