Γιατί ο εγκέφαλός μας δυσκολεύεται να κάνει multitasking – Η επιστήμη έχει την εξήγηση
Μπορεί να νομίζετε ότι είστε παραγωγικοί, κάνοντας πολλά πράγματα ταυτόχρονα, όμως ο εγκέφαλός σας μάλλον κάνει απλά… ζάπινγκ.
Ετοιμάζετε ένα email ενώ μιλάτε στο τηλέφωνο. Μια γρήγορη ματιά στο κινητό ενώ είστε σε σύσκεψη. Μουσική στο background την ώρα που προσπαθείτε να διαβάσετε. Στη σύγχρονη καθημερινότητα, το multitasking μοιάζει σχεδόν απαραίτητο ή και αναπόφευκτο. Όμως νέα έρευνα επισημαίνει ότι ο εγκέφαλος δεν είναι τόσο καλός στο να διαχειρίζεται πολλές διαφορετικές πληροφορίες ταυτόχρονα όσο θα θέλαμε να πιστεύουμε. Το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα η έλλειψη συγκέντρωσης ή πειθαρχίας. Είναι κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον: η παρεμβολή ανάμεσα στις πληροφορίες που επεξεργάζεται ο εγκέφαλος.
Όταν οι πληροφορίες «μπερδεύονται»
Ερευνητές από το University of Chicago μελέτησαν τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν προσπαθεί να διαχειριστεί διαφορετικές εργασίες και πληροφορίες. Τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Neuroscience, αναφέρουν ότι η δυσκολία στο multitasking μπορεί να οφείλεται σε αυτό που οι επιστήμονες ονομάζουν «παρεμβολή χαρακτηριστικών» (feature interference). Πιο απλά, όταν πρέπει να παρακολουθήσουμε πολλά διαφορετικά στοιχεία, ο εγκέφαλος μπορεί να δυσκολευτεί να τα κρατήσει ξεχωριστά. Κάποιες πληροφορίες που κανονικά θα αγνοούσαμε μπορεί να «εισχωρήσουν» στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Και όσο μεγαλύτερο είναι το γνωστικό φορτίο, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να διατηρήσουμε αυτή την πληροφοριακή τάξη.
Το multitasking έχει κρυφό κόστος
Φανταστείτε ότι προσπαθείτε να ολοκληρώσετε μια σημαντική δουλειά ενώ ταυτόχρονα λαμβάνετε μηνύματα, emails και ειδοποιήσεις. Ο εγκέφαλός σας δεν σταματά απλώς τη μία εργασία και ξεκινά την άλλη. Κάθε αλλαγή απαιτεί προσαρμογή: Ποια πληροφορία είναι σημαντική; Ποια πρέπει να αγνοήσω; Ποιον κανόνα πρέπει να ακολουθήσω τώρα;
Όταν είμαστε αβέβαιοι για το τι ακριβώς πρέπει να προσέξουμε, ο εγκέφαλος μπορεί να κρατήσει ενεργές περισσότερες πληροφορίες από όσες πραγματικά χρειαζόμαστε. Το αποτέλεσμα; Μπερδεμένη επεξεργασία, περισσότερα λάθη και μεγαλύτερη πνευματική κόπωση.
Στα πειράματα, περισσότεροι από 200 άνθρωποι κλήθηκαν να παρατηρήσουν εικόνες και να εντοπίσουν συγκεκριμένες αλλαγές. Το ενδιαφέρον ήταν ότι δεν γνώριζαν πάντα ποιο χαρακτηριστικό έπρεπε να παρακολουθούν. Όταν οι συμμετέχοντες ήταν αβέβαιοι, η απόδοσή τους μειωνόταν. Δεν ήταν απλώς ότι «δεν πρόσεχαν». Ο εγκέφαλός τους διατηρούσε πληροφορίες που κανονικά θα έπρεπε να αγνοήσει, με αποτέλεσμα αυτές να επηρεάζουν την τελική απόφαση.
Επομένως, αν δυσκολεύεστε να απαντήσετε σε ένα email ενώ παρακολουθείτε μια παρουσίαση, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν έχετε αρκετή αυτοπειθαρχία ή ικανότητα συγκέντρωσης. Η Marlene Cohen, καθηγήτρια Νευροβιολογίας στο University of Chicago και senior author της μελέτης, εξηγεί ότι ο εγκέφαλος δυσκολεύεται να κρατήσει διαφορετικά χαρακτηριστικά ξεχωριστά όταν το γνωστικό φορτίο αυξάνεται.
Παρόμοια φαινόμενα μπορούμε να παρατηρήσουμε και στην καθημερινότητα: είναι δύσκολο να διαβάζετε ένα απαιτητικό κείμενο όταν κάποιος μιλά δυνατά δίπλα σας. Οι δύο πηγές πληροφορίας ανταγωνίζονται για την προσοχή σας.
Το απλό «αντίδοτο» στο multitasking
Η λύση μπορεί να είναι πολύ πιο απλή από όσο νομίζουμε: Μία εργασία τη φορά. Αντί λοιπόν να προσπαθείτε να κάνετε πολλά πράγματα ταυτόχρονα, δώστε στον εγκέφαλό σας λίγο χρόνο για να ολοκληρώσει το ένα πράγμα πριν περάσει στο επόμενο.
Πηγή άρθρου: www.vita.gr
