4 Ιουνίου: Διεθνής Ημέρα κατά της Επιθετικότητας εναντίον των Παιδιών
Παιδιά υπό επίθεση
Καθημερινά, παιδιά που ζουν σε εμπόλεμες ζώνες ανά τον κόσμο αντιμετωπίζουν ανείπωτη φρίκη. Δεν είναι ασφαλή ούτε στον ύπνο τους, ούτε στο παιχνίδι, ούτε στην εκπαίδευση, ούτε καν όταν αναζητούν ιατρική περίθαλψη στα νοσοκομεία. Από δολοφονίες και ακρωτηριασμούς, απαγωγές και σεξουαλική βία, έως επιθέσεις σε σχολεία και δομές υγείας, αλλά και την άρνηση πρόσβασης στην ανθρωπιστική βοήθεια που απεγνωσμένα χρειάζονται, τα παιδιά βρίσκονται στο στόχαστρο των εμπόλεμων μερών σε κλίμακα που προκαλεί δέος και αποτροπιασμό.
Ανησυχητικά στοιχεία
Η Ετήσια Έκθεση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για τα Παιδιά και τις Ένοπλες Συγκρούσεις αποκαλύπτει ότι μόνο το 2022:
-
Πάνω από 8.630 παιδιά σκοτώθηκαν ή ακρωτηριάστηκαν, σημειώνοντας αύξηση 5% σε σύγκριση με το 2021. Η χρήση εκρηκτικών μηχανισμών, όπως πυρομαχικών που δεν εξερράγησαν, αυτοσχέδιων βομβών και ναρκών, ευθύνεται για πάνω από το 25% των περιστατικών θανάτου ή ακρωτηριασμού παιδιών.
-
7.622 παιδιά στρατολογήθηκαν: Το 85% των παιδιών που στρατολογήθηκαν ήταν αγόρια. Παράγοντες όπως το φύλο, η ηλικία, η αναπηρία, η εθνοτική και θρησκευτική ταυτότητα, η γεωπολιτική τοποθεσία και η οικονομική κατάσταση καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τον κίνδυνο στρατολόγησης, τη φύση της εκμετάλλευσης και τις παραβιάσεις που υφίστανται.
-
3.985 παιδιά απήχθησαν, με τις περισσότερες περιπτώσεις να καταγράφονται στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, τη Σομαλία, την Μπουρκίνα Φάσο, τη Μιανμάρ και τη Μοζαμβίκη.
-
1.166 παιδιά υπήρξαν θύματα σεξουαλικής βίας: Η σεξουαλική βία σε συνθήκες σύρραξης είναι η πλέον υποαναφερόμενη σοβαρή παραβίαση, λόγω στιγματισμού και έλλειψης νομικής προστασίας. Το 99% των περιστατικών είχαν ως θύματα κορίτσια, τα οποία πλήττονται δυσανάλογα τόσο από τη σεξουαλική βία όσο και από τους εξαναγκαστικούς γάμους. Αγόρια επίσης πέφτουν θύματα ή γίνονται μάρτυρες βίας, βιώνοντας δευτερογενές τραύμα.
-
3.931 περιστατικά άρνησης ανθρωπιστικής πρόσβασης: Οι πλέον επηρεαζόμενες περιοχές είναι το Ισραήλ και το Κράτος της Παλαιστίνης, η Υεμένη, το Αφγανιστάν, το Μάλι και η Μπουρκίνα Φάσο.
-
1.846 επιθέσεις σε σχολεία και νοσοκομεία: Πρόκειται για τη σοβαρότερη αύξηση όλων των κατηγοριών παραβιάσεων—άνω του 110%. Παράλληλα, καταγράφηκε αύξηση 60% στη χρήση αυτών των υποδομών για στρατιωτικούς σκοπούς από κρατικά και μη κρατικά ένοπλα σχήματα.
Πηγή: Περίληψη της Έκθεσης του Γενικού Γραμματέα για τα Παιδιά και τις Ένοπλες Συγκρούσεις, 2023
Η εξάλειψη και πρόληψη σοβαρών παραβιάσεων κατά των παιδιών αποτελεί κεντρικό άξονα της εντολής του ΟΗΕ για τα παιδιά σε συνθήκες ένοπλων συγκρούσεων. Η πιο αποτελεσματική προστασία είναι η εξάλειψη των παραγόντων που οδηγούν τα παιδιά να γίνουν στόχοι ή εργαλεία πολέμου.
Ιστορικό Πλαίσιο
Στις 19 Αυγούστου 1982, κατά την έκτακτη ειδική σύνοδό της για το Παλαιστινιακό, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, «συγκλονισμένη από τον τεράστιο αριθμό αθώων Παλαιστίνιων και Λιβανέζων παιδιών, θυμάτων των επιθέσεων του Ισραήλ», αποφάσισε να καθιερώσει την 4η Ιουνίου κάθε έτους ως Διεθνή Ημέρα για τα Αθώα Παιδιά Θυμάτων Επιθέσεων.
Ο σκοπός αυτής της ημέρας είναι η αναγνώριση του πόνου που υφίστανται παιδιά σε όλο τον κόσμο, θύματα σωματικής, ψυχικής και συναισθηματικής κακοποίησης. Η ημέρα αυτή επαναβεβαιώνει τη δέσμευση του ΟΗΕ για την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών, υπό την καθοδήγηση της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, της πλέον ταχέως και ευρέως επικυρωμένης συνθήκης ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ιστορία.
Η Έκθεση Graça Machel και το Ψήφισμα 51/77
Μια μελέτη ορόσημο για τις επιπτώσεις των ένοπλων συγκρούσεων στα παιδιά (A/51/306), την οποία εκπόνησε η κ. Graça Machel, Εμπειρογνώμων του Γενικού Γραμματέα διορισμένη το 1994, καταλήγει στο εξής:
«Θέλουμε μια κοινωνία όπου οι άνθρωποι είναι πιο σημαντικοί από τα πράγματα, όπου τα παιδιά είναι πολύτιμα· έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι μπορούν να είναι πιο ανθρώπινοι, συμπονετικοί και ευγενικοί.»
— A/51/306
Η έκθεση της Graça Machel συγκλόνισε τη διεθνή κοινότητα, αναδεικνύοντας τις καταστροφικές συνέπειες των ένοπλων συγκρούσεων στα παιδιά. Το 1997, η Γενική Συνέλευση υιοθέτησε το Ψήφισμα 51/77 για τα Δικαιώματα του Παιδιού, μια καθοριστική εξέλιξη στις διεθνείς προσπάθειες για την ενίσχυση της προστασίας των παιδιών σε καταστάσεις σύρραξης.
Το ψήφισμα σηματοδότησε την απαρχή ενός νέου παγκόσμιου συνασπισμού βούλησης μεταξύ των Κρατών Μελών: της ανάγκης για στοχευμένη προσοχή, τεκμηριωμένη συνηγορία και συντονισμένη δράση εκ μέρους της διεθνούς κοινότητας, με σκοπό την αντιμετώπιση της ευαλωτότητας και των παραβιάσεων που υφίστανται τα παιδιά σε εμπόλεμες συνθήκες.
Το Ψήφισμα 51/77 εδράστηκε σε προγενέστερες πρωτοβουλίες της Γενικής Συνέλευσης για την προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού, όπως η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού και το Προαιρετικό Πρωτόκολλό της, καθώς και τα ετήσια ψηφίσματα για τα δικαιώματα του παιδιού. Παράλληλα, καθιέρωσε τη θεσμική εντολή του Ειδικού Εκπροσώπου του Γενικού Γραμματέα για τα Παιδιά και τις Ένοπλες Συγκρούσεις.
Στόχος 16
Ο Στόχος 16 των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης, που προωθεί δίκαιες, ειρηνικές και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνίες, περιλαμβάνει στο Υποστόχο 16.2 την επιταγή: «Να τερματιστεί η κακοποίηση, η εκμετάλλευση, η εμπορία ανθρώπων, καθώς και όλων των μορφών βίας και βασανιστηρίων που υφίστανται τα παιδιά».
Πηγή:unric.org
