Τοποθέτηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη 2η Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια, στο Παρίσι

Αξιότιμοι, αγαπητοί συνάδελφοι,

Χαίρομαι ιδιαίτερα που βρίσκομαι σήμερα μαζί σας. Νιώθω ότι η Ελλάδα αποκλίνει λίγο από τον κανόνα, γιατί, όπως ίσως γνωρίζετε ή όχι, δεν διαθέτει πυρηνική ενέργεια. Εξετάσαμε το ενδεχόμενο αυτό τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, αλλά ποτέ δεν κάναμε αυτό το βήμα ως προς την πυρηνική ενέργεια. Το κόστος ήταν πάντοτε ελαφρώς υψηλό και πάντα ήταν κάτι λίγο διαφορετικό από αυτό που αναζητούσαμε. Επίσης, επωφεληθήκαμε από την πρόσβαση σε πολύ φθηνό λιγνίτη, οπότε ποτέ δεν λάβαμε την απόφαση να στραφούμε στην πυρηνική ενέργεια.

Τα τελευταία χρόνια έχουμε επενδύσει σημαντικά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως πολλοί άλλοι συνάδελφοι. Πριν από 20 χρόνια περισσότερο από το ήμισυ της ηλεκτροπαραγωγής μας βασιζόταν στον λιγνίτη. Σήμερα, παράγουμε περισσότερο από το ήμισυ της ηλεκτρικής μας ενέργειας από αιολική και ηλιακή ενέργεια. Οι ανανεώσιμες πηγές μας έχουν μετατρέψει από καθαρούς εισαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας σε καθαρούς εξαγωγείς. Έχουν οδηγήσει σε μείωση των τιμών και έχουν ενισχύσει την ενεργειακή μας ασφάλεια.

Θα συνεχίσουμε να επενδύουμε στην ηλιακή και την αιολική ενέργεια, δεδομένων των πλούσιων πόρων που διαθέτουμε, σε συνδυασμό με επενδύσεις σε μπαταρίες, αντλησιοταμίευση και φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο.

Γιατί βρίσκομαι, λοιπόν, εδώ; Βρίσκομαι εδώ επειδή αναγνωρίζω μία βασική πραγματικότητα που επισήμανε ο Πρόεδρος Macron και άλλοι συνάδελφοι: δεν μπορούμε να επιτύχουμε όλα όσα μας ενδιαφέρουν στην Ευρώπη -στρατηγική αυτονομία, οικονομική ανταγωνιστικότητα, απανθρακοποίηση- χωρίς την πυρηνική ενέργεια.

Η Γαλλία το γνωρίζει, οπότε αρμόζει να συζητούμε αυτό το ζήτημα εδώ, στο Παρίσι. Πρόκειται για μία χώρα που στράφηκε στην πυρηνική ενέργεια μετά από μία πετρελαϊκή κρίση. Ήταν μια τολμηρή επιλογή πολιτικής, αλλά και ένα σημαντικό βιομηχανικό εγχείρημα. Παλαιότερα δημιουργούσαμε μεγάλα πράγματα στην Ευρώπη. Πιστεύω ότι μπορούμε να το ξανακάνουμε.

Η Ευρώπη, δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια απομακρύνθηκε από την πυρηνική ενέργεια. Ήταν ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά μας λάθη. Να σας παραθέσω ένα εντυπωσιακό στατιστικό στοιχείο: σε διάστημα δύο δεκαετιών, η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση μειώθηκε κατά 276 TWh. Το 2023, η ηλεκτροπαραγωγή από την ηλιακή ενέργεια συνολικά στην ΕΕ ήταν 254 TWh. Επομένως, όλα τα ηλιακά πάνελ που εγκαταστάθηκαν στην ΕΕ έως το 2023 δεν κατάφεραν καν να αντισταθμίσουν την απώλεια από την πυρηνική ενέργεια. Ήταν ένα αυτογκόλ.

Αλλά η κατάσταση αλλάζει. Είναι σαφές ότι η πυρηνική ενέργεια επιστρέφει. Οι χώρες που διαθέτουν πυρηνική ενέργεια θέλουν να κατασκευάσουν περισσότερους αντιδραστήρες και οι χώρες που εγκατέλειψαν την πυρηνική ενέργεια επανεξετάζουν τη θέση τους. Πρόκειται για μία ευπρόσδεκτη αλλαγή.

Ήρθα σήμερα στο Παρίσι για να ανακοινώσω ότι και η Ελλάδα γυρίζει σελίδα. Ήρθε η ώρα να διερευνήσουμε αν η πυρηνική ενέργεια, και συγκεκριμένα οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες, μπορούν να έχουν έναν ρόλο στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα.

Θα συγκροτήσουμε μια υπουργική επιτροπή υψηλού επιπέδου, η οποία θα υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις στην κυβέρνηση σχετικά με το ζήτημα αυτό.

Πρόκειται για θέση που απορρέει από την κοινή λογική. Η πυρηνική ενέργεια αλλάζει γρήγορα. Υπάρχουν ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις, τεράστια καινοτομία. Και γνωρίζουμε ότι η ανάγκη μας για ηλεκτρική ενέργεια θα αυξάνεται διαρκώς. Ανεξάρτητα από το πόσο θα επεκτείνουμε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα χρειαστούμε μακροπρόθεσμα προβλέψιμη ενέργεια βασικού φορτίου. Καμία τεχνολογία δεν μπορεί να ανταγωνιστεί αυτό που μας προσφέρει η πυρηνική ενέργεια.

Γνωρίζουμε ότι η πυρηνική ενέργεια ενέχει προκλήσεις. Η κοινή γνώμη στην Ελλάδα, όπως και σε πολλές άλλες χώρες, παραμένει διχασμένη. Αλλά πιστεύω ότι πρέπει να διεξάγουμε έναν ειλικρινή, συνετό και μη ιδεολογικά φορτισμένο διάλογο. Αλλά και πέρα από την Ελλάδα, βλέπουμε ότι ο τομέας αυτός χρειάζεται αναγέννηση. Ιδίως στην Ευρώπη, η ηλικία του εργατικού δυναμικού μας αυξάνεται, εργαζόμενοι έχουν συνταξιοδοτηθεί. Έχουμε χάσει την εξειδίκευσή μας. Οι κανονισμοί μας έχουν γίνει υπερβολικά περίπλοκοι, η υλοποίηση έργων απαιτεί ολοένα και περισσότερο χρόνο και, δυστυχώς, το κόστος είναι πολύ μεγαλύτερο από το αναμενόμενο. Αλλά αυτά είναι προβλήματα που έχουμε δημιουργήσει εμείς οι ίδιοι και μπορούμε να τα λύσουμε. Αυτός είναι ο μόνος δρόμος προς τα εμπρός.

Θα ήθελα να κλείσω προσθέτοντας μια συγκεκριμένη περίπτωση αξιοποίησης που πιστεύω ότι πρέπει να συμπεριληφθεί στη συζήτηση. Είναι ένα ζήτημα που απασχολεί πολύ την Ελλάδα, και αναφέρομαι στην πυρηνική ενέργεια στη ναυτιλία. Πρόκειται για αποδεδειγμένης αξίας τεχνολογία που χρησιμοποιούμε εδώ και δεκαετίες σε στρατιωτικές και άλλες εξειδικευμένες εφαρμογές. Προς το παρόν δεν διαθέτουμε αξιόπιστες λύσεις για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας. Η πυρηνική ενέργεια πρέπει να συμπεριληφθεί σε αυτή τη συζήτηση. Πρόκειται για ζήτημα στο οποίο η Ελλάδα σκοπεύει να αναλάβει ηγετικό ρόλο, ανεξάρτητα από το αν η πυρηνική ενέργεια μπορεί να διαδραματίσει κάποιο ρόλο στο ενεργειακό σύστημα της Ελλάδας.

Αγαπητοί φίλοι, αυτή είναι μια σημαντική μέρα για την Ελλάδα. Γράφουμε ένα νέο κεφάλαιο. Παρακαλώ θεωρήστε την Ελλάδα «φίλη» της πυρηνικής ενέργειας. Το αν η πυρηνική ενέργεια θα διαδραματίσει κάποιο ρόλο στην Ελλάδα, μένει να το δούμε. Αλλά σε μια εποχή μεγάλων γεωπολιτικών αναταραχών, όλες οι επιλογές πρέπει να είναι στο τραπέζι. Το καθήκον μας είναι να κάνουμε την πυρηνική ενέργεια ξανά μέρος της λύσης.

Σας ευχαριστώ πολύ.