Θεσσαλία: Τρία χρόνια μετά τον Daniel, τα μεγάλα έργα παραμένουν στα χαρτιά και ο αγροτικός κόσμος στην αβεβαιότητα
Ανακοίνωση του Τμήματος Αγροτικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και του Τομεάρχη Αγροτικής Πολιτικής της ΚΟ, Θεόφιλου Ξανθόπουλου
Τρία χρόνια μετά τις καταστροφικές πλημμύρες του Daniel, η αποχώρηση της ολλανδικής εταιρείας HVA από την Ελλάδα και η εξώδικη διεκδίκηση 2,5 εκατ. ευρώ από το Ελληνικό Δημόσιο δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πορεία των μεγάλων αντιπλημμυρικών και υδατικών έργων στη Θεσσαλία.
Η κυβέρνηση είχε παρουσιάσει το ολλανδικό Master Plan ως βασικό πυλώνα για την ανασυγκρότηση της περιοχής. Σήμερα, η συνεργασία με την HVA έχει οδηγηθεί σε αδιέξοδο, ενώ ο ίδιος ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας καταγγέλλει ότι σημαντικά έργα δεν έχουν ακόμη δημοπρατηθεί.
Ερωτήματα υπήρχαν, όμως, από την αρχή και για την επιλογή της εταιρείας. Όπως είχε αποκαλυφθεί από δημοσιογραφικές έρευνες το 2024, η HVA, που παρουσιάστηκε ως φορέας ολλανδικής τεχνογνωσίας, είχε Έλληνα διευθύνοντα σύμβουλο και μέτοχο, με προηγούμενη παρουσία ως συμβούλου σε υπουργεία και δημόσιους οργανισμούς, ενώ πρώην εκτελεστικός αντιπρόεδρός της ανέλαβε στη συνέχεια τη διοίκηση του Υπερταμείου. Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει με ποια κριτήρια επελέγη η συγκεκριμένη εταιρεία και πώς αξιολογήθηκε η επάρκειά της.
Υπάρχει και το ζήτημα της χρηματοδότησης. Η σύμβαση των 7 εκατ. ευρώ για τις μελέτες των φραγμάτων Πύλης και Μουζακίου, του καναλιού Γυρτώνης και της επέκτασης της Κάρλας εγκρίθηκε τον Νοέμβριο του 2024 ως δωρεά της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών προς το Ελληνικό Δημόσιο. Γιατί, λοιπόν, η HVA διεκδικεί σήμερα 2,5 εκατ. ευρώ από το Δημόσιο; Ποιες οικονομικές υποχρεώσεις παραμένουν εκκρεμείς και υπάρχει ενδεχόμενο να επιβαρυνθεί τελικά ο κρατικός προϋπολογισμός;
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι πίσω από τις συμβάσεις και τις διαφωνίες βρίσκεται το μέλλον της αγροτικής παραγωγής της Θεσσαλίας. Τα μεγάλα έργα διαχείρισης των υδάτων συνδέονται τόσο με την αντιπλημμυρική προστασία όσο και με την άρδευση ενός κάμπου που αντιμετωπίζει σοβαρό υδατικό έλλειμμα. Κάθε νέα καθυστέρηση παρατείνει την αβεβαιότητα για χιλιάδες αγρότες και κτηνοτρόφους, που χρειάζονται ασφαλείς υποδομές, επάρκεια νερού και προοπτική για τις εκμεταλλεύσεις τους.
Ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία είχε επισημάνει ήδη από τον Μάρτιο του 2024 τις σοβαρές ενστάσεις για τον σχεδιασμό της ανασυγκρότησης, την ανάγκη ουσιαστικής συμμετοχής των αγροτών και των επιστημονικών φορέων, καθώς και τη διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα της διαχείρισης των υδάτων. Είχε θέσει επίσης το ζήτημα των προτεινόμενων αλλαγών στις καλλιέργειες του θεσσαλικού κάμπου, χωρίς να έχει προηγηθεί η παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για το μέλλον του πρωτογενούς τομέα.
Σήμερα η κυβέρνηση οφείλει να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις. Ποιες μελέτες έχουν ολοκληρωθεί και παραληφθεί; Ποιες παρεμβάσεις επηρεάζονται από την αποχώρηση της HVA; Ποιος θα αναλάβει την ολοκλήρωσή τους και πότε θα δημοπρατηθούν τα έργα; Πώς θα διασφαλιστεί η χρηματοδότησή τους και η επάρκεια αρδευτικού νερού για τις επόμενες καλλιεργητικές περιόδους;
Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι της Θεσσαλίας δεν μπορούν να συνεχίσουν να παράγουν με τον φόβο μιας νέας καταστροφής και χωρίς σαφή προοπτική για τη διαχείριση του νερού.
Η Θεσσαλία χρειάζεται ολοκληρωμένα έργα, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και ένα συνεκτικό, δημόσιο σχέδιο διαχείρισης των υδάτων και παραγωγικής ανασυγκρότησης, με τη συμμετοχή των παραγωγών, της Αυτοδιοίκησης και της επιστημονικής κοινότητας.
