Ποιοι θα μπορούν να μείνουν στο σπίτι τους με ενοίκιο αντί για πλειστηριασμό: Τα κριτήρια και οι όροι για την επαναγορά του ακινήτου

Έως τις 16 Νοεμβρίου αναμένονται οι υπογραφές για τα 100 εκατ. ευρώ που θα βάλουν οι τράπεζες στον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης

Έως τις 16 Νοεμβρίου αναμένεται να μπουν οι υπογραφές για τα 100 εκατ. ευρώ που θα εισφέρουν οι συστημικές τράπεζες στον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων. Η συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για την ολοκλήρωση του διαγωνισμού και για μια νέα δυνατότητα για τους ευάλωτους οφειλέτες που κινδυνεύουν να χάσουν την κύρια κατοικία τους. Ο Φορέας θα αγοράζει το ακίνητο και θα το νοικιάζει στο ίδιο νοικοκυριό για 12 χρόνια, με κρατική επιδότηση και δικαίωμα επαναγοράς ακόμη και πριν λήξει η μίσθωση.

Ο προσωρινός ανάδοχος, η Christofferson, Robb & Co, ζήτησε με επιστολή προς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών λίγες επιπλέον ημέρες για να κλείσει τη συμφωνία με τις τράπεζες. Η εταιρεία επικαλέστηκε την πολυπλοκότητα της συναλλαγής και επιβεβαίωσε το ενδιαφέρον της να προχωρήσει το έργο.

Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, στόχος παραμένει να ολοκληρωθούν μέσα στον Ιανουάριο του 2027 η οριστική κατακύρωση, ο έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο, η υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης με το Δημόσιο και η κύρωσή της από τη Βουλή. Η έναρξη λειτουργίας του Φορέα τοποθετείται αμέσως μετά.

Πώς θα βγαίνει το ενοίκιο

Ο Φορέας θα αποκτά το ιδιοκτησιακό δικαίωμα του ευάλωτου οφειλέτη στην κύρια κατοικία του, καταβάλλοντας κατά κανόνα το 70% της εμπορικής του αξίας, όπως αυτή προσδιορίζεται από πιστοποιημένο εκτιμητή. Όταν η μεταβίβαση γίνεται στο πλαίσιο αναγκαστικής εκτέλεσης, η καταβολή του τιμήματος οδηγεί στη ματαίωση του πλειστηριασμού.

Για τον υπολογισμό του ενοικίου του πρώτου έτους θα λαμβάνονται υπόψη το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου που δημοσιεύει η Τράπεζα της Ελλάδος για τον τελευταίο διαθέσιμο μήνα, το πρόσθετο περιθώριο που έχει προσφέρει ο επενδυτής και η αξία του ιδιοκτησιακού δικαιώματος που απέκτησε ο Φορέας. Το μίσθωμα θα αναπροσαρμόζεται κάθε χρόνο στην επέτειο της σύμβασης.

Η κρατική επιδότηση θα κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού και τα κριτήρια χορήγησης. Ο μισθωτής θα καλύπτει το υπόλοιπο ενοίκιο.

Πότε θα μπορεί ο οφειλέτης να αγοράσει ξανά το σπίτι

Ο μισθωτής θα μπορεί να αγοράσει ξανά το σπίτι ακόμη και πριν συμπληρωθούν τα 12 χρόνια, εφόσον είναι συνεπής στην καταβολή του ενοικίου και μπορεί να πληρώσει το τίμημα. Στην πρόωρη επαναγορά δεν θα χρειάζεται να καταβάλει τα ενοίκια για τα χρόνια που απομένουν. Για τον υπολογισμό του τιμήματος θα λαμβάνονται υπόψη το ποσό που κατέβαλε αρχικά ο Φορέας και η εμπορική αξία του ιδιοκτησιακού δικαιώματος κατά τον χρόνο της επαναγοράς.

Αν μείνουν απλήρωτα τρία μισθώματα και ο μισθωτής δεν εξοφλήσει την οφειλή μέσα σε έναν μήνα από τη σχετική ειδοποίηση, η μίσθωση καταγγέλλεται και χάνεται το δικαίωμα επαναγοράς.

Ποιοι δικαιούνται να ενταχθούν και τι χρειάζεται για την αίτηση

Η δυνατότητα αφορά οφειλέτες που έχουν κηρυχθεί σε πτώχευση ή αντιμετωπίζουν αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος της κύριας κατοικίας τους από πιστωτή με υποθήκη ή προσημείωση. Απαραίτητη είναι η βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη, που εκδίδεται ηλεκτρονικά μέσω gov.gr.

Η αίτηση στον Φορέα θα υποβάλλεται σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα, με τα στοιχεία ταυτότητας, τους τίτλους ιδιοκτησίας, τη βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη και το κατασχετήριο ή τα στοιχεία της απόφασης πτώχευσης. Η γενική προθεσμία είναι 60 ημερολογιακές ημέρες από την ημερομηνία του κατασχετηρίου ή τη δημοσίευση της απόφασης πτώχευσης. Κατά το πρώτο εξάμηνο από τη σύσταση του Φορέα προβλέπεται εξαίρεση από την προθεσμία, εφόσον ο πλειστηριασμός δεν έχει οριστεί μέσα στους επόμενους δύο μήνες από την αίτηση ή, σε περίπτωση πτώχευσης, το ιδιοκτησιακό δικαίωμα παραμένει στην πτωχευτική περιουσία.

Ο οφειλέτης πρέπει να συναινέσει στην αυτοψία πιστοποιημένου εκτιμητή που ορίζει ο Φορέας. Αν υπάρχουν συνιδιοκτήτες, απαιτείται και η δική τους σύμπραξη. Η άρνηση της αυτοψίας ή η διαπίστωση παραβάσεων που καθιστούν αδύνατη τη μεταβίβαση μπορεί να οδηγήσει σε απόρριψη της αίτησης.

Τι ισχύει μέχρι να ανοίξει ο Φορέας

Μέχρι την έναρξη λειτουργίας του Φορέα παραμένει διαθέσιμο το Ενδιάμεσο Πρόγραμμα στήριξης ευάλωτων οφειλετών. Για όσους εντάσσονται, προβλέπει αναστολή της αναγκαστικής εκτέλεσης στην κύρια κατοικία και κρατική συνεισφορά από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα στη δόση του δανείου.

Τα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια

Στις μονογονεϊκές οικογένειες το εισοδηματικό όριο αυξάνεται κατά 3.500 ευρώ για το πρώτο ανήλικο παιδί. Έτσι, για έναν γονέα με ένα ανήλικο παιδί το όριο εισοδήματος είναι 14.000 ευρώ. Στην ειδική κατηγορία ευάλωτων οφειλετών με πιστοποιημένη αναπηρία τουλάχιστον 67%, τα όρια φτάνουν, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, τις 42.000 ευρώ για το ετήσιο εισόδημα και τις 360.000 ευρώ για τη φορολογητέα αξία της ακίνητης περιουσίας.